Güncelleme: Kasım 2026 · Gürbüz Özdem
Fotoğraf çekimi sözleşmesinde iptal ve erteleme kısmı altı maddeyle okunur: kim iptal ederse ne olur, iptal ne zamana kadar hangi sonuçla yapılabilir, ön ödemenin akıbeti, kaç kez ve hangi aralıkta erteleme hakkı tanındığı, hava ve mücbir sebep durumu, kişi ya da mekân sayısı düştüğünde fiyatın nasıl değiştiği. Bu altı madde yazılıysa son dakika değişikliği bir hesap konusudur; yazılı değilse bir tartışma konusudur.
Şimdi şunu söyleyeyim: kurumsal çekimde tarih değişikliği istisna değil, sık yaşanan bir durum. Yönetici toplantıya çağrılır, ekibin yarısı sahadadır, dış çekim günü yağmur yağar. 2026’da İstanbul’da çekim planlayan ekipler için bu altı maddeyi okuma sırasıyla anlatıyorum.
İptal ve erteleme maddesi neden en çok atlanan kısımdır?
Sözleşme imzalanırken herkes çekimin yapılacağını varsayar. Bu yüzden fiyat ve teslim maddeleri okunur, iptal ve erteleme kısmı geçilir. Oysa kurumsal çekimde tarih birden fazla kişinin takvimine bağlıdır ve değişme ihtimali yüksektir. Bakın, iptal maddesi kötü günün değil, sıradan bir takvim değişikliğinin kuralıdır.
Hukuki çerçeve
Sözleşme serbestisi ve cezai şart gibi konular 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile düzenlenir. Metne Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden ulaşılabilir; özel durumlar için hukuk danışmanınıza başvurun.
Teklif ile sözleşme ilişkisi
Teklifteki kalemler sözleşmeye ek olarak bağlanmalıdır. Teklif öncesi sorular kurumsal fotoğrafçı seçmeden önce yazısında.
Kısa cevap
İptal ve erteleme için altı madde okunur: iptal eden taraf, bildirim zamanı, ön ödeme, erteleme hakkı, hava ve mücbir sebep, kişi ya da mekân sayısı değişimi.
Madde 1 ve 2: Kim iptal ederse, ne zamana kadar?
İlk soru iptal edenin kim olduğudur. Müşteri iptal ederse ne olacağı genelde yazılıdır, ama fotoğrafçı iptal ederse ne olacağı çoğu zaman yazılmaz. İkinci soru zamandır: sözleşmeler genellikle çekime kalan süreye göre kademe kurar. Uzak bir tarihte yapılan iptal ile çekimden hemen önce yapılan iptal aynı sonucu doğurmaz.
Fotoğrafçı iptal ederse
Yerine eşdeğer bir fotoğrafçı mı gönderilecek, ödeme mi iade edilecek? Bu cümle yoksa sözleşmeye eklenmesini isteyin.
Kademe örneği
Diyelim ki sözleşmede üç kademe yazıyor: uzak tarihte iptalde ön ödeme iade edilir, yakın tarihte ön ödeme fotoğrafçıda kalır, son günlerde toplamın bir kısmı ödenir. Kademelerin sınırı tarafların anlaşmasıdır.
Madde 3: Ön ödemenin akıbeti ne olur?
Ön ödeme, fotoğrafçının o günü size ayırmasının karşılığıdır. İptal durumunda üç sonuç olabilir: iade edilir, yeni tarihe mahsup edilir ya da fotoğrafçıda kalır. Hangisinin geçerli olduğu kademeye göre değişebilir. Ön ödeme makbuzunda ya da faturasında ne için alındığı yazmalı, sözleşmedeki maddeyle aynı dili kullanmalıdır.
Mahsup en sık çözüm
Kurumsal çekimde iptalden çok erteleme olur. Ön ödemenin yeni tarihe mahsup edilmesi iki taraf için de sade bir çözümdür.
Belge düzeni
Ön ödemenin nasıl belgelendirileceği fotoğraf çekimi faturası yazısında.
Madde 4: Kaç kez ve hangi aralıkta erteleme yapılabilir?
Erteleme hakkı genelde sayıyla sınırlanır; çünkü fotoğrafçı her ertelemede başka bir işi geri çevirmiş olabilir. Sözleşmede kaç erteleme hakkı tanındığı, erteleme bildiriminin ne zamana kadar yapılacağı ve yeni tarihin hangi aralıkta seçileceği yazmalıdır. Diyelim ki bir erteleme hakkı ve belirli bir dönem içinde yeni tarih yazıyor; bu, iki tarafın takvimini korur.
Yeni tarih kimin takvimine göre
Yeni tarih iki tarafın uygunluğuyla seçilir. Fotoğrafçının dolu dönemleri varsa bunu baştan sorun.
İkinci erteleme
İkinci erteleme iptal gibi mi sayılıyor, yoksa ek bedelle mi mümkün? Bu ayrım yazılı olmalıdır.
Sık yapılan hata
Ertelemeyi telefonda konuşup yazıya dökmemek. Erteleme bildirimi e-posta ile yapılmalı ve yeni tarih yazılı teyit edilmelidir.
Madde 5: Hava koşulu ve mücbir sebep nasıl yazılır?
Dış cephe, çatı ya da açık alan çekimi varsa hava koşulu ayrı bir maddedir. Kimin karar vereceği, kararın ne zaman verileceği ve yeni tarihin nasıl seçileceği yazılmalıdır. Mücbir sebep ise iki tarafın da kontrolü dışındaki olaylardır; bu durumda genelde tarafların ödeme yapmadan yeni tarih araması öngörülür. İkisi karıştırılmamalıdır.
Karar zamanı
Hava kararı çekim sabahı değil, makul bir süre önce verilmelidir. Ekip ve çalışanlar boşuna hazırlanmasın.
İç mekân yedeği
Dış çekim yapılamazsa aynı gün iç mekân çekimine geçilebilir mi? Bu yedek plan sözleşmede yazarsa gün boşa gitmez. Mekân seçimi stüdyo mu lokasyon mu yazısında.
Madde 6: Kişi ya da mekân sayısı düşerse fiyat değişir mi?
Kurumsal çekimde tam iptal yerine kısmi değişiklik daha sık olur: on beş kişi planlanır, on bir kişi gelir. Fiyat kişi başıysa toplam düşebilir; gün bazlıysa genelde değişmez, çünkü gün ayrılmıştır. Hangisinin geçerli olduğu fiyatlama modeline bağlıdır. Gelmeyen kişiler için ek çekim günü gerekirse onun koşulu da yazılmalıdır.
Fiyatlama modeli
Kişi başı ve gün bazlı modelin değişikliğe nasıl tepki verdiği kişi başı portre mi gün bazlı mı yazısında.
Ek çekim günü
Gelmeyen çalışanlar için kısa bir ek çekim günü yazılabilir. Aynı ışık ve arka planla çekilmesi tutarlılığı korur.
Sözleşmeyi imzalamadan önce son okuma
Altı maddeyi okuduktan sonra kendinize üç soru sorun: çekim bir hafta kayarsa ne olur, fotoğrafçı hastalanırsa ne olur, ekibin üçte biri gelmezse ne olur? Üç sorunun cevabı sözleşmede yazıyorsa imzalayabilirsiniz. Yazmıyorsa eksik maddeyi eklemek, sonradan tartışmaktan her zaman daha kolaydır.
Fiyat kalemlerinin bütünü kurumsal fotoğraf çekimi fiyatları sayfasında; teklif aşaması fotoğraf çekimi teklifi alma süreci yazısında; küçük bir işle başlamak deneme çekimi yazısında.
Sık sorulan sorular
İptal eden tarafı, bildirim zamanına göre kademeleri ve ön ödemenin akıbetini açıkça yazmalıdır.
Sözleşmedeki kademeye bağlıdır. İade, mahsup ya da fotoğrafçıda kalma seçeneklerinden biri yazılı olmalıdır.
Sözleşmede yazan kadar. Erteleme hakkı sayısını ve bildirim süresini teklif aşamasında sorun.
Hava maddesi varsa ona göre yeni tarih seçilir ya da iç mekân yedeğine geçilir.
Sözleşmede eşdeğer fotoğrafçı ya da iade seçeneği yazılı olmalıdır; yoksa eklenmesini isteyin.
Kişi başı fiyatlamada düşebilir, gün bazlı fiyatlamada genelde değişmez.
Bu sayfadan aklınızda kalsın
- İptal ve erteleme maddesi altı soruyla okunur
- Fotoğrafçının iptal etmesi durumu da yazılı olmalıdır
- Ön ödeme iade, mahsup ya da fotoğrafçıda kalma seçeneklerinden birine bağlanır
- Erteleme hakkı sayısı ve yeni tarih aralığı yazılır
- Kişi sayısı düştüğünde fiyatın ne olacağı fiyatlama modeline bağlıdır
Kısa sözlük
Mücbir sebep: Tarafların kontrolü dışında gelişen ve sözleşmenin ifasını engelleyen olaylar için kullanılan terimdir.
Mahsup: Ödenmiş bir tutarın başka bir borca sayılması için kullanılan ifadedir.
Cezai şart: Sözleşmeye uyulmaması hâlinde ödeneceği önceden kararlaştırılan bedel için kullanılan terimdir.
Sözleşme maddelerini birlikte gözden geçirelim
Çekim planınızı ve olası tarih risklerini yazın; iptal ve erteleme maddelerini sizin takviminize göre birlikte netleştirelim.
Gürbüz Özdem
Kurucu, Adapte Dijital & AINEO · Kitle üretir, kitle yönetir
Markaların dijitalde nasıl büyüdüğünü kendi sitelerinde ve müşterilerinde deneyen bir uygulayıcı. Teori değil, bugün sabah da çalışan sistemi anlatır.




